Hayatımız boyunca farklı insanlarla tanışır, arkadaşlıklar kurar, yakın ilişkiler geliştirir ve zaman zaman bu ilişkileri sonlandırırız. Her insanın kendine özgü özellikleri olsa da bazen farklı kişilerle benzer duygusal deneyimleri tekrar tekrar yaşadığımızı fark edebiliriz. Bir ilişkide terk edilmekten korkarken başka bir ilişkide yakınlaşmaktan kaçınabilir, anlaşılmadığımızı düşündüğümüzde geri çekilebilir veya kabul görmek için kendi ihtiyaçlarımızdan vazgeçebiliriz. İlişkiler değişmesine rağmen benzer çatışmaların içinde kalmak, yalnızca karşımızdaki insanların özellikleriyle açıklanamayabilir. Çünkü ilişkilerimizde yalnızca karşımızdaki kişiye tepki vermeyiz; geçmiş deneyimlerimizden taşıdığımız beklentiler, duygusal ihtiyaçlar ve kendimizi koruma biçimlerimiz de bu karşılaşmalara eşlik eder. Bazen yeni bir ilişkiye başlarken yalnızca yeni bir insanla tanışmayız; geçmişte öğrendiğimiz ilişki kurma biçimlerini de beraberimizde getiririz. Bu örüntüleri anlamaya çalışmak, yaşanan her güçlüğün sorumluluğunu kişinin kendisine yüklemek değil, tekrar eden deneyimlerin nasıl oluştuğunu ve sürdürüldüğünü araştırmaktır.

Kişiliğimiz ve ilişkilenme biçimlerimiz; mizacımızın, biyolojik yatkınlıklarımızın, erken dönem ilişkilerimizin ve yaşam boyunca edindiğimiz deneyimlerin etkileşimiyle gelişir. Özellikle bakım verenlerle kurulan ilk ilişkiler, yakınlığın ne kadar güvenli olduğu, duygusal ihtiyaçların nasıl karşılandığı ve çatışmaların nasıl ele alındığı konusunda beklentilerimizin oluşmasına katkıda bulunabilir. Örneğin ihtiyaçları tutarsız biçimde karşılanan biri, yakınlığın devamlılığından emin olmak için başkalarının davranışlarına daha duyarlı hâle gelebilir. Duygularını ifade ettiğinde eleştirilen biri ise zamanla ihtiyaçlarını göstermemeyi daha güvenli bulabilir. Bu tepkiler, geliştiği koşullarda anlaşılabilir ve koruyucu işlevler üstlenmiş olabilir. Bununla birlikte erken dönem deneyimler yetişkinlikteki ilişkileri değişmez biçimde belirlemez; sonraki ilişkiler, sosyal çevre ve yeni deneyimler de ilişkilenme biçimlerimizi şekillendirir. Geçmişte bizi koruyan bir ilişkilenme biçimi, bugün yakınlık kurmamızı veya kendimizi ifade etmemizi zorlaştırabilir. Bu nedenle kişilik özelliklerini yalnızca değiştirilmesi gereken sorunlar olarak değil, kişinin yaşam öyküsü içerisinde gelişmiş ve belirli işlevler üstlenmiş örüntüler olarak değerlendirmek önemlidir.
Tekrarlayan ilişkisel güçlüklerde yalnızca ne yaşandığına değil, kişinin o sırada nasıl hissettiğine, ne beklediğine ve nasıl tepki verdiğine de bakmak gerekir. Terk edilmekten korkan biri, belirsizliği tehdit olarak algılayarak sürekli güvence arayabilir. Yakınlık karşısında zorlanan başka biri ise incinmekten korunmak için duygusal olarak geri çekilebilir. Bazı kişiler çatışma yaşamamak adına ihtiyaçlarını geri plana atarken bazıları ilişkilerinde kontrolü sürdürmeye çalışabilir. Bu davranışlar kısa vadede reddedilme, çaresizlik veya kırılganlık duygularından koruyabilir; ancak uzun vadede kişinin korktuğu ilişkisel sonuçların ortaya çıkmasına istemeden katkıda bulunabilir. Sürekli güvence aramak ilişkide baskı yaratabilir, geri çekilmek ise arzulanan yakınlığın kurulmasını zorlaştırabilir. Yine de her ilişkisel güçlüğü kişinin geçmişine bağlamak doğru değildir. Bazen güvensizlik, içinde bulunulan ilişkinin gerçekten tutarsız veya güvensiz olmasına verilen anlaşılır bir tepkidir. Önemli olan kişinin her ilişkide aynı biçimde davrandığını varsaymak değil; hangi koşullarda hangi tepkilerin ortaya çıktığını, bunların neye hizmet ettiğini ve neye mal olduğunu anlamaktır. Böylece yalnızca tekrar eden davranışları değil, onları sürdüren duygusal ve ilişkisel süreçleri de görebiliriz.
Her kişilik özelliği veya tekrar eden ilişkilenme biçimi psikolojik bir problem değildir. İnsanların yakınlık ihtiyaçları, sınırları, duygularını ifade etme biçimleri ve ilişkilerden beklentileri farklılık gösterebilir. Daha bağımsız ya da daha yakınlık odaklı olmak tek başına bir kişilik bozukluğuna işaret etmez. Klinik açıdan önemli olan örüntülerin ne kadar katılaştığı, kişiye ne ölçüde sıkıntı verdiği ve arzuladığı ilişkileri kurmasını nasıl etkilediğidir. Psikoterapide kişinin kendisiyle ve başkalarıyla kurduğu ilişki; geçmiş deneyimleri, savunma biçimleri, bugünkü ihtiyaçları ve içinde bulunduğu ilişkilerin gerçek koşullarıyla birlikte ele alınabilir. Terapötik ilişkinin kendisi de yakınlık, güven, sınırlar ve duygusal ihtiyaçlarla ilgili beklentileri anlamak için bir alan oluşturabilir. Amaç kişinin kişiliğini ortadan kaldırmak veya onu başka birine dönüştürmek değildir. Amaç, kişinin kendisini korumak için geliştirdiği biçimlerin bugün hâlâ gerekli olup olmadığını değerlendirebilmesini ve ilişkilerinde daha esnek seçimler yapabilmesini desteklemektir. Psikolojik değişim bazen farklı bir insan olmakla değil, benzer durumlarla karşılaştığımızda artık aynı tepkiyi vermek zorunda olmadığımızı deneyimlemekle mümkün olur.