Sistemik terapi, bireyin yaşadığı zorlukları yalnızca kişisel özellikleri üzerinden değil; ilişkiler, aile yapısı ve etkileşim örüntüleri içinde ele alan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu bakış açısına göre belirtiler, çoğu zaman kişinin içinde bulunduğu ilişkisel sistemin bir yansımasıdır. Amaç, “kimde sorun var?” sorusunu yanıtlamak değil; sorunun nasıl ortaya çıktığını ve nasıl sürdüğünü birlikte anlamaktır.
Bireysel Olarak Sistemik Terapi Alınabilir mi?
Evet. Sistemik terapi yalnızca çift ya da aile terapisiyle sınırlı değildir; bireysel görüşmelerde de uygulanabilir.
Seansa tek kişi katılır; ancak ele alınan konular, kişinin ilişkileri, aile geçmişi ve sosyal bağlamı üzerinden değerlendirilir.
Birey, yalıtılmış bir iç dünya olarak değil; ilişkiler içinde şekillenmiş bir deneyim alanı olarak ele alınır.
Sistemik Terapide Nasıl İlerlenir?
Sistemik terapi, “neden böyle hissediyorum?” sorusundan çok, “bu durum nasıl sürüyor?” sorusuna odaklanır.
Terapi sürecinde:
• İlişkilerde üstlenilen roller
• Tekrarlayan ilişki döngüleri
• Sınırlar, yakınlık ve sorumluluklar
• Aile içinde öğrenilmiş baş etme biçimleri
ele alınır. Amaç, geçmişi ayrıntılı biçimde analiz etmekten çok, bugün işlevini yitirmiş örüntüleri fark etmek ve dönüştürmektir.
Odak Neresidir?
Sistemik terapinin odağı bireyin “hataları” değil; ilişkisel örüntülerdir.
Belirtiler, bir zayıflık göstergesi olarak değil; kişinin bulunduğu sistem içinde anlamlı tepkiler olarak ele alınır.
Bu yaklaşım yargılayıcı değil; anlamaya ve düzenlemeye yöneliktir.
Kimler İçin Uygundur?
Sistemik terapi özellikle:
• İlişkilerinde tekrar eden sorunlar yaşayanlar
• Aile içinde sürekli veren ya da yüklenen rolde olanlar
• Sınır koymakta zorlananlar
• Yakınlık–mesafe dengesinde zorlananlar
• Sorunlarını ilişkisel bağlamda anlamlandırmak isteyenler